زبان خوراکیها

اسم من موز است . به من طلح و بنان نيز مى گويند. در كتب قديم طلر و طلح منضود ذكر شده است . زادگاه اول من مناطق استوايى و گرمسير است اخيرا در بلوچستان مرا كاشته و محصول خوبى بدست آورده اند. در كتابهاى قديم نوشته اند كه در جنوب ايران و سواحل خليج فارس كمى به عمل مى آيد و ميوه ى آن شيرين تر از موز هندى است . درخت من با همه بزرگى كه گاهى قامت آن به سه متر و عرض برگ آن شصت سانتى متر ميرسد، جزو گياهان علفى به حساب مى آيد و در هندوستان مغز ساقه درخت مرا ورقه ورقه كرده ، و آنرا با ماهى و يا تنهايى پخته مانند ساير سبزى ها و ريشه ها مى خورند. من داراى انواع و اقسام مى باشم و يك نوع نامرغوب من داراى هسته است . ميوه ى من در صورت رسيدن داراى عطرى ملايم ، خوش طعم و شيرين است . ميوه ى من نرم و بسيار مغذى است و قدرت غذايى آن كمى از سيب زمينى بيشتر است . ميوه ى من داراى ويتامين هاى آ - ب - ث و هشتاد درصد قند مى باشد، ولى از نظر مواد چربى - سفيده اى - ترشى - سلولز و كلسيم فقير است و به همين جهت كسانى كه در نواحى مرزخيز قوت غالب آنها ميوه ى من است ، پس از مدتى مبتلا به اختلالات معدى و سوء هاضمه و يبوست شده ، كم خون و ضعيف مى شوند. مبتلايان به آلبومين مى توانند مرا همراه با غذاهاى مناسب ديگر ميل نمايند و چون فاقد مواد سفيده اى هستم براى آنها مفيد مى باشم . ميوه ى مرا هميشه موقعى ميل نماييد كه كاملا رسيده باشد. خوردن ميوه ى خام من توليد ورم قولون (كوليت ) مى نمايد و در روده ايجاد تخمير مى كند. خوردن من براى مبتلايان به مرض قند خوب نيست و مبتلايان به يبوست نيز بايد از خوردن من پرهيز كنند. بعضى ها نسبت به ميوه من حساسيت داشته ، پس از خوردن آن زبانشان ورم كرده و يا جوش ميزند. باين اشخاص توصيه مى نماييم كه بلافاصله بعد از خوردن من يك ميوه ترش ميل نمايند و يا با آب ليمو مضمضه كنند. از سوزاندن شاخ و برگ خشك شده ى من خاكسترى بدست مى آيد كه در بعضى از شهرهاى هندوستان با آن لباس مى شويند و به جاى صابون به كار مى برند و نيز از اين خاكستر مى توان قليا و تيزاب صابون درست كرد. ميوه ى نارس من دير هضم و نفاخ است ، ولى پس از رسيدن زود هضم مى شود. من يكى از ميوه هاى خونساز هستم و اشخاص ضعيف البنيه را چاق مى كنم . من مسروركننده و ملين مى باشم .
سرفه هاى خشك را آسان مى كنم و سينه را نرم مى نمايم و به مزاج لينت مى دهم . شهوت را تحريك مى نمايم . ماليدن ميوه ى كال من با سركه جهت كچلى و شوره سر و همچنين جرب و خارش تجويز شده است .
ماليدن ميوه من مخلوط با مغز تخم خربوزه جهت كك و مك و نيكويى رنگ چهره مفيد است . ضماد پخته ى برگ من فرو برنده ى اورام است و ضماد ميوه من جهت سوختگى آتش مفيد مى باشد و چنانچه بلافاصله به كار رود، از تاول زدن جلوگيرى مى نمايد. پاشيدن خاكستر پوست درخت من جهت بند آوردن خون و درمان زخم ها نافع مى باشد. زياده روى در خوردن ميوه ى كال من باعث زيادى بلغم و باعث قولنج و پيچش شكم خواهد شد. مخصوصا در پيران و اشخاص سرد مزاج - هرگز بعد از خوردن ميوه ى من آب ننوشيد و مرا هيچگاه ناشتا ميل ننماييد. جوشانده ى ريشه درخت من ضد كرم است . پوست ميوه من از سمت داخل جوهر را بخود مى گيرد و براى پاك كردن جوهر و مركب از روى دست به كار مى رود. عصاره ميوه ى مرا به اطفال شيرخوار مى توان داد - كمپوت ميوه ى من جهت پيران و اشخاصى كه معده اى ضعيف دارند تجويز مى شود. در بعضى از كتاب هاى فلاحى قديم نوشته اند اگر هسته ى خرما را ميان فيل گوش (نوعى سيب زمينى است ) گذاشته و بكارند درخت موز مى شود. من نسبت به صحت اين موضوع ترديد دارم و بايستى حقيقت آن را از متخصصين كشاورزى پرسيد.